Lạm phát??????

[langtu_9972]

Giữ được lạm phát 7% là một kỳ công

Với việc tăng tỉ giá VND/USD, giá xăng và tới đây là giá điện, theo TS Vũ Đình Ánh - viện phó Viện Nghiên cứu khoa học thị trường giá cả, giữ được lạm phát năm 2010 ở 7% như Quốc hội giao là kỳ công và nhiệm vụ này cực khó.

TS. Vũ Đình Ánh nói:

- Vừa ra tết, khi người dân bắt đầu đi làm ngày đầu tiên, thông tin tăng giá xăng hôm trước đã làm những người quan tâm đến giá cả định hình ngay được tính nhạy cảm của lạm phát năm nay. Ngày hôm sau nữa thì có thông tin về tăng giá điện, mức tăng là 6,8%, nhích hơn so với phương án đề xuất phê duyệt của Bộ Công thương là 4,91%. Nhiều người cảm thấy bất ngờ. Và chắc chắn lạm phát đúng là một bài toán khó cho điều hành kinh tế năm 2010.

* Vậy việc điều chỉnh giá xăng gần đây, rồi quyết định tăng giá điện tới 6,8%, theo ông, vào thời điểm này có phù hợp?

- Việc điều chỉnh giá là bắt buộc phải làm vì chúng ta đang theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, thời điểm và mức độ nào lại là nghệ thuật của các nhà quản lý và người ta sẽ đánh giá tính thời điểm, mức độ là chính, hơn là các quyết định mang tính thị trường. Bản thân giá xăng dầu bây giờ quyền điều chỉnh đã thuộc các doanh nghiệp và động cơ điều chỉnh của họ khác với các cơ quan nhà nước trước đây.

Mục tiêu và nhiệm vụ chính của doanh nghiệp là tạo ra lợi nhuận. Vì vậy, việc chịu đựng để vì cái lợi ích chung, về nguyên lý, đòi hỏi ở doanh nghiệp chỉ có thể ở mức ít ỏi thôi, họ không thể làm nhiều được. Còn về giá điện, theo tôi, mức tăng 6,8% khó có thể nói là cao vì không có cơ sở cho việc so sánh một cách rõ ràng.

Nếu so với sức chịu đựng, thu nhập của người dân sau khi vừa ra khỏi suy giảm kinh tế, những tác động dây chuyền của nó thì khác mà chỉ so với các con số đơn thuần và tác động đến CPI, GDP thì nói “không đáng kể” cũng đúng.

Về thời điểm, theo tôi, các quyết định tăng giá ảnh hưởng đến lạm phát nên để sau quý 1-2010, bởi khi đó chúng ta nhìn rõ được tính quy luật của nền kinh tế, xem mức độ lạm phát năm nay thế nào rồi ra quyết định sẽ hợp lý hơn.

"Chính phủ cam kết nhiệm vụ quan trọng của năm nay là ổn định vĩ mô. Chính sách bên cạnh các tác động trực tiếp của nó thì cần phải có một tính năng khác nữa, đó là tạo niềm tin. Nếu Chính phủ tạo cho dân đủ niềm tin thì lạm phát sẽ giảm hơn mức đáng có và ngược lại"
Chỉ số giá tháng 1, tháng 2 không có nhiều ý nghĩa do đó là tháng tết. Quy luật sau tháng tết, chỉ số giá sẽ giảm. Việc tăng hay giảm của chỉ số giá sau tết cho thấy những dấu hiệu của cả năm. Việc điều hành dựa trên những thông số này sẽ chính xác và có tác động tích cực nhiều hơn đối với thị trường và doanh nghiệp, người dân.

* Vậy theo ông, mục tiêu giữ lạm phát ở mức 7% có khả thi?

- Quy luật CPI tháng 3 phải giảm, nhưng những tín hiệu giá gần đây cho thấy nó khó có thể giảm đáng kể. Đây chính là nỗi lo. Theo tính toán của tôi, e rằng chỉ trong nửa năm chúng ta đã “hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch” lạm phát 7% cho năm 2010.

Hai tháng đầu năm CPI có thể đã 3,2% rồi. Đó là chưa kể đến những tháng 8, 9, 10 cuối năm, mức tăng CPI thường cao thêm. Nên theo tôi, giữ chỉ số lạm phát cả năm ở khoảng 7% là cực khó.

Đặc biệt, với việc nhập siêu vẫn không có dấu hiệu cải thiện trong khi giá thế giới, đặc biệt là xăng dầu, một số loại nguyên vật liệu đã được dự báo sẽ tăng khi phục hồi kinh tế, khả năng VN phải “nhập khẩu lạm phát” là khó tránh.

* Việc điều chỉnh tỉ giá tác động thế nào đến lạm phát?

- Kinh tế VN năm 2009 có nhiều điểm sáng. Tuy nhiên, trong khoảng một năm vừa qua, chúng ta đã điều chỉnh giảm giá đồng tiền của mình khá mạnh, gần 20%. Nghĩa là so với USD, tiền VN đã mất đi từng ấy giá trị. VN là nước nhập siêu, hàng hóa mua về theo USD, khi chuyển sang tiền VN tự nhiên cũng đắt thêm.

Dù đã điều chỉnh tỉ giá nhưng đến nay tình hình trở lại gần như cũ. Nếu điều chỉnh tỉ giá tiếp, chúng ta lại tạo thêm sự mất giá tiền đồng và sự mất giá này chắc chắn sẽ làm tăng lạm phát. Tăng lạm phát lại tiếp tục làm tiền mất giá... Nên các giải pháp chống lạm phát, ổn định vĩ mô theo tôi phải thật chặt chẽ ngay từ đầu năm để lạm phát ở mức thấp có thể chấp nhận được.

* Theo ông, VN cần có giải pháp điều hành gì, có nên tính lại chi tiêu công?

- VN đã có thành công trong việc điều hành kinh tế năm 2009 và lạm phát ở mức dưới 7% năm qua là một tiền đề tốt. Theo tôi, các chính sách đối phó với lạm phát nên có tính tổng thể và kịp thời nhưng các giải pháp nên đợi đến hết quý 1-2010, khi có những thông số cụ thể có tính chỉ báo rõ ràng hơn.

Việc kiểm soát lạm phát không khó, các biện pháp thế giới họ có rồi, chúng ta không phải sáng tạo thêm gì cả. Vấn đề là để chống lạm phát sẽ khá đắt đỏ. Như thắt chặt tín dụng thì doanh nghiệp sẽ khó làm ăn hơn, tăng trưởng cũng khó khăn hơn. Nếu hết quý 1 mà Chính phủ thấy lạm phát có nguy cơ tăng cao thật thì các giải pháp như tăng lãi suất, giảm thuế, hạn chế cho vay, thậm chí hạn chế chi tiêu công, giảm bội chi ngân sách... cần thiết phải đặt ra.

Cầm Văn Kình thực hiện

TUỔI TRẺ


Lạm phát và những câu hỏi

Xăng và than đã tăng giá, giá điện sắp tăng, nước sinh hoạt ở một số tỉnh thành cũng nhích lên… hàng loạt mặt hàng thiết yếu đua nhau tăng giá cộng với việc nhiều mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm, ăn uống vẫn chưa chịu hạ sau Tết đang tác động ngày càng lớn đến cuộc sống người dân và sức ép lạm phát ngày càng đè nặng…

Có thể các bộ, ngành cùng nhiều doanh nghiệp lớn đã cân nhắc và có lý do riêng để biện minh cho việc tăng giá nhiều mặt hàng nhưng với hàng triệu người dân thì họ vẫn chưa tìm ra khoản thu thêm nào để bù đắp.

Xăng, điện và than tăng giá không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến những đối tượng cần dùng hàng ngày mà đang là đà để không ít mặt hàng khác lên giá theo.

Giá điện tăng chắc chắn chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm sẽ không chịu đứng yên; giá xăng nhảy sẽ khó giữ giá cước vận tải, vé tàu xe yên vị; và nhiều mặt hàng khác cũng chẳng chịu đứng nhìn mà không tăng giá…

Ngay trước Tết không ít quan chức cấp cao đăng đàn trấn an lạm phát sẽ được kiềm chế dưới 7% trong năm 2010 và cho dù tăng lương, tăng giá một số mặt hàng thì tình hình không đáng lo ngại! Nhưng ngay từ bây giờ, hàng triệu gia đình sẽ phải móc hầu bao chi thêm cho các mặt hàng thiết yếu mà vẫn nơm nớp lo ngại lạm phát.

Đã có quá nhiều những tuyên bố và dự đoán lạc quan cho năm Canh Dần, nhưng đó vẫn là chuyện của tương lai với nhiều biến động khó lường. Còn thực tế thì người dân đã chạm tay vào lạm phát với việc tăng giá khá nhiều mặt hàng thiết yếu cùng thời điểm.

Chỉ số giá tiêu dùng hai tháng đầu năm 2010 tại TP HCM có mức tăng 2,97% và tăng 9,45% so với cách đây 1 năm là dẫn chứng sống động nhất cho thực trạng đáng lo ngại trên.

Điều mà người dân cần lúc này không phải là những lời trấn an có tính nhất thời và ít ổn định mà họ cần nhiều biện pháp khả thi, thuyết phục hơn. Họ chờ đợi bởi nếu tìm ra câu trả lời, chẩn bệnh lạm phát đúng để có những liều thuốc thích hợp với những nỗ lực và trách nhiệm cao nhất thì dù có cùng chia sẻ với Nhà nước, doanh nghiệp độc quyền, người dân vẫn dễ an lòng hơn.

Có lẽ đó là những đòi hỏi xác đáng và cấp thiết trong lúc quá nhiều người đang phải hứng chịu những đợt tăng giá đang ào ạt tới.

Hà Phan

Tiền Phong

[ashari]

Thấy bài viết này cũng khá hay , coi như là 1 ý kiến về cách điều hành và đưa ra chính sách mở :

Thiếu $ thì tăng giá cho $, đồng thời tạo khan hiếm VND (Tăng LSCB) để cung $ ra hàng thuận lợi ( Đó là những lần điều chỉnh tỷ giá từ 25/11/09 trở về trước. Lần tăng giá tiếp cho $ vừa rồi 11/2/10 thì VND đã đủ khan hiếm (LS thực trên TT quá cao) nên SBV ko cần tăng LSCB nữa. Lo gic là vậy thôi.

Còn bất cập trên TT tiền tệ, HTNH... liên quan đến LS, lạm phát thì ko dễ giải quyết bằng tăng LSCB. Hạ tỷ lệ DTBB cho VND nhằm giảm chi phí cho HTNH nhưng làm tăng số nhân tiền cũng nên áp dụng vì thực chất hệ số này ở ta vẫn quá thấp do thói quen xài tiền mặt vẫn còn phổ biến. Vậy giữ nguyên LSCB và giảm DTBB cho VND chính là động thái nới lỏng dần các biện pháp thắt chặt vừa qua.

Lạm phát ở VN ko đơn thuần là yếu tố tiền tệ, Siết chặt như vừa rồi có lẽ là đã đủ để hạn chế yếu tố này. Thực tế với LSCB 8% thì LS thực cũng đang khá cao rồi, vậy cái cần là áp dụng LSTT để hợp pháp, chứ ko nên tăng LSCB dễ gây ảnh hưởng tiêu cực, ít nhất là về mặt tâm lý TT. Nếu tăng tiếp LSCB, LS huy động và cho vay sẽ có cớ để tiếp tục bị đẩy lên một "tầm cao" mới... vậy lợi bất cập hại.

Ảnh hưởng của TG tới VN thì rõ ràng rồi. Mặc dầu sự hồi phục đang có những bước điều chỉnh, nơi này nơi khác có nguy cơ default, nhưng 2010 sẽ ko thể xấu hơn 2009. Nguy cơ lớn nhất của VN đã được nhận diện là thâm hụt cán cân thanh toán lên tới đỉnh điểm trùng với thời điểm hồi phục mạnh của đồng USD khi FED tăng LSCB (Ko phải là tăng LS chiết khấu vừa rồi chỉ ảnh hưởng hẹp). Vừa qua SBV điều chỉnh tỷ giá sát với TT cũng nhằm cải thiện tình hình này trong thời gian sắp tới. Tăng XK, giảm NK, khuyến khích nguồn cung $ từ nội địa và từ nước ngoài... là tác động ko thể chối cãi của việc tăng tỷ giá.

[langtu_9972]

chỉ số CPI tháng 2 được tính đến ngày 10/2 (27 tết) còn những ngày còn lại của tháng 2 được tính vào tháng 3 vì thế CPI tháng 2 tăng 1.96% là báo hiệu không tốt cho tình hình kinh tế hiện nay (khi chưa phản ánh hết mức giá tăng trong mùa tết). Còn nếu chính phủ lại áp dụng các biện pháp đã từng làm để thiết chặt tiền tệ thì có lẽ sẽ không ổn.Dòng tiền sẽ lại chạy vào ngân hàng,dân chúng lo sợ và kinh tế không tăng trưởng mạnh..Và kết quả tất yếu là "đỏ" sàn.
Nhập siêu tháng 2 giảm nhưng là do mùa tết ,không sản xuất nhiều nên cũng không thể hiện được bộ mặt "nhập siêu" hiện tại. Việc tăng tỷ giá của chính phủ tuy "trợ lực" được cho xuất khẩu nhưng lại mang nhiều khó khăn cho nhập khẩu. Trong khi đó, Việt Nam lại là một nước nhập siêu, đặc biệt là nhập khẩu nguyên liệu nên điều này cũng khiến cho mặt bằng giá cao hơn. Bây giờ chưa có gì rõ ràng lắm để chính phủ quyết định các biện pháp chông lạm phát phải chờ đến CPI tháng 3 (như TS.Vũ Đình Ánh nói). Nhưng nếu có lạm phát thì chính phủ áp dụng biện pháp gì mới là quan trọng...

[Emilla]

CPI của tháng 2 qua các năm : 2/2009: CPI là: 1,17% ,2/2008 : 3,56% ,2/2007: 2,17% ,2/2006 :2,1%, 2/2005: 2,5% ,2/2004 :3,0% và bình quân là 2,41% Vì đây là tháng Tết nên việc CPI tăng là rất bình thường, còn nếu 2/2010 CPI ở khoảng 1,7- 1,8% thì là quá tốt và cũng tốt cho TTCK.

[ashari]

chỉ số CPI tháng 2 được tính đến ngày 10/2 (27 tết) còn những ngày còn lại của tháng 2 được tính vào tháng 3 vì thế CPI tháng 2 tăng 1.96% là báo hiệu không tốt cho tình hình kinh tế hiện nay (khi chưa phản ánh hết mức giá tăng trong mùa tết). Còn nếu chính phủ lại áp dụng các biện pháp đã từng làm để thiết chặt tiền tệ thì có lẽ sẽ không ổn.Dòng tiền sẽ lại chạy vào ngân hàng,dân chúng lo sợ và kinh tế không tăng trưởng mạnh..Và kết quả tất yếu là "đỏ" sàn.
Nhập siêu tháng 2 giảm nhưng là do mùa tết ,không sản xuất nhiều nên cũng không thể hiện được bộ mặt "nhập siêu" hiện tại. Việc tăng tỷ giá của chính phủ tuy "trợ lực" được cho xuất khẩu nhưng lại mang nhiều khó khăn cho nhập khẩu. Trong khi đó, Việt Nam lại là một nước nhập siêu, đặc biệt là nhập khẩu nguyên liệu nên điều này cũng khiến cho mặt bằng giá cao hơn. Bây giờ chưa có gì rõ ràng lắm để chính phủ quyết định các biện pháp chông lạm phát phải chờ đến CPI tháng 3 (như TS.Vũ Đình Ánh nói). Nhưng nếu có lạm phát thì chính phủ áp dụng biện pháp gì mới là quan trọng...

CPI của tháng 2 qua các năm : 2/2009: CPI là: 1,17% ,2/2008 : 3,56% ,2/2007: 2,17% ,2/2006 :2,1%, 2/2005: 2,5% ,2/2004 :3,0% và bình quân là 2,41% Vì đây là tháng Tết nên việc CPI tăng là rất bình thường, còn nếu 2/2010 CPI ở khoảng 1,7- 1,8% thì là quá tốt và cũng tốt cho TTCK.

Chưa hẳn.Vấn đề tăng trưởng CPI và mục tiêu tăng trưởng tín dụng là những vấn đề khó kiểm soát.Đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng tốt cho doanh nghiệp và thị trường chứng khoán , nhưng bung tiền không hiệu quả lại đẩy tới lạm phát.Năm nay là năm bản lề của nhiều sự kiện lịch sử và đại hội đảng , các mùa lễ tết được dịp nâng giá => CPI lên cao (đặc biệt ở HN)

Còn nhớ năm 2007 VN gia nhậpWTO , hội nghị thượng đỉnh APEC , tăng trưởng kinh tế > 8.5% và Tăng trưởng tín dụng đạt gần 53% so với mục tiêu vào khoảng 28%.Sau đó tháng 12/2007 + 1,2,3/2008 CPI lên tới > 10% tạo ra cuộc đổ vỡ của TTCK do lượng tiền ngân hàng Trung ương rút về từ khoản trái phiếu bắt buộc

Năm ngoái tăng trưởng tín dụng 38% so với 25%.CPI dạo gần đây cũng khá cao.Nói chung nên xem xét những bước đi phù hợp của NHNN để đưa ra quyết định đầu tư cần thiết

[langtu_9972]

TBKTSG) - Nguy cơ lạm phát cao tái diễn đang trở thành một trong những vấn đề được nhiều chuyên gia kinh tế bàn luận trong những tuần lễ đầu năm nay, cho dù người đứng đầu Bộ Tài chính là Bộ trưởng Vũ Văn Ninh đã khẳng định có đủ cơ sở để giữ chỉ số này không tăng quá 7% trong 2010. Sự lo ngại trên không phải là không có cơ sở, khi mà chỉ trong hai tháng đầu năm nay, chỉ số giá tiêu dùng của Việt Nam đã tăng đến 3,35% và nhiều yếu tố khác hỗ trợ cho lạm phát đang hiển hiện trước mắt.

Ngày 21-2 vừa qua, các công ty xăng dầu đã đồng loạt tăng giá xăng thêm 550-590 đồng/lít. Trong tình hình giá dầu trên thế giới đang có chiều hướng tăng, có lẽ đây chưa phải là đợt tăng giá cuối cùng của năm. Bên cạnh đó, các loại năng lượng khác như điện, than cũng đã được lên kế hoạch điều chỉnh.

Khác với năm ngoái, việc điều chỉnh tăng giá các mặt hàng thiết yếu như xăng, dầu, điện, than trong năm 2010 này trong bối cảnh mặt bằng giá các loại vật tư, nguyên liệu trên thị trường thế giới đang tăng mạnh, nên nó sẽ có tác động cộng hưởng tới mặt bằng giá các loại hàng hóa, dịch vụ ở Việt Nam, làm cho nỗ lực duy trì việc tăng chỉ số giá tiêu dùng ở mức thấp của Chính phủ càng trở nên khó khăn hơn.

Dù sao, việc điều chỉnh giá xăng dầu, và sắp tới có thể là than và điện cũng là yếu tố khách quan, phù hợp với xu hướng giá cả chung của thế giới. Điều đáng ngại hơn cả là những bất lợi tồn tại từ lâu trong bản thân nền kinh tế Việt Nam, đó là sự thiếu hiệu quả trong đầu tư và khả năng cạnh tranh kém của khối doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhà nước.

Vị trí đặt quảng cáo

Năm 2009, nền kinh tế Việt Nam đã sớm thoát khỏi suy thoái và phục hồi khá mạnh mẽ. Nhưng cách để đạt được thành quả trên chưa thực sự làm các chuyên gia kinh tế yên tâm. Tổng mức đầu tư toàn xã hội năm ngoái tương đương tới 41% tổng sản phẩm trong nước (GDP), nhưng tốc độ tăng trưởng lại thấp hơn khá nhiều so với năm trước đó, chỉ đạt 5,32%.

Cũng trong năm ngoái, tổng phương tiện thanh toán tăng tới 25%, nhiều hơn so với lượng hàng hóa sản xuất ra. Việc mất cân đối này chính là nguyên nhân gây nên lạm phát cao vào năm 2007. Tiến sĩ Lê Đình Ân, Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội quốc gia, cho rằng nguy cơ lạm phát cao trong năm nay là điều khó tránh.

Trong năm 2010, những mục tiêu quan trọng hàng đầu của Chính phủ là ổn định kinh tế vĩ mô, ngăn ngừa nguy cơ lạm phát cao và duy trì tăng trưởng kinh tế cao và ổn định. Để ngăn ngừa nguy cơ lạm phát cao, Chính phủ đã đưa ra chỉ tiêu hạn chế tăng trưởng tín dụng ở mức 25%, thấp hơn so với tỷ lệ 37,7% của năm ngoái. Đây là biện pháp cổ điển để giải quyết mất cân đối giữa phương tiện thanh toán và lượng hàng hóa, dịch vụ sản xuất ra.

Nhưng nó cũng có thể làm cho chi phí sử dụng vốn tăng lên, ảnh hưởng tiêu cực tới khả năng phát triển của công nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung. Có thể thấy, đạt được những mục tiêu kể trên không dễ. Nhưng điều đó không có nghĩa là không thể thực hiện được.

Lời giải cho bài toán khó này chính là ở khả năng nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, và nó đòi hỏi nỗ lực không chỉ của Chính phủ mà cả ở cộng đồng doanh nghiệp. Chừng nào vốn đầu tư còn bị thất thoát, việc sử dụng các nguồn lực còn lãng phí, thì nguy cơ lạm phát cao còn tiếp tục đe dọa cả nền kinh tế.

Thời báo Kinh tế Sài Gòn
Dự báo lạm phát Việt Nam năm 2010 không đơn thuần nằm ở chính sách tiền tệ và những yếu tố khách quan.

LTS: Gần đây đang có các ý kiến nhiều chiều quanh dự báo lạm phát của năm 2010. Để rộng đường dư luận, Tuần Việt Nam xin giới thiệu góc nhìn của một số chuyên gia và các nhà hoạch định chính sách quanh vấn đề này. Sau đây là quan điểm riêng của GS. TS Trần Ngọc Thơ.

Lạm phát Việt Nam có nguồn gốc từ chiến lược tăng trưởng chạy theo số lượng bắt đầu từ những năm 2000 đến 2008. Đỉnh điểm đến vào năm 2008 với lạm phát 28%. Nói đến dự báo lạm phát năm 2010, phải đặt nó trong mối nhân quả giai đoạn 2000-2008 mới thấy hết những rủi ro khôn lường.

Rất may cho Việt Nam là những sai lầm trong chiến lược tăng trưởng méo mó và do đó dẫn đến lạm phát phi mã của thập niên đã tạm thời được che đậy bởi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Sang năm 2010, khi kinh tế toàn cầu phục hồi rõ hơn, lạm phát có "quán tính" từ thập niên trước sẽ chuyển dần sang những năm sau đó - trừ phi ta có những thay đổi mang tính bước ngoặt trong thể chế.

Nhiều chuyên gia nói rằng các biện pháp chống lạm phát thì đã có đầy trong các kho sách giáo khoa thế giới, chỉ cần có quyết tâm thì ta sẽ kiểm soát được lạm phát? E rằng nhận định này có thể không đúng ở nước ta.

Khác với hầu hết các nước, lạm phát có thể được NHTW đánh đổi bằng mục tiêu tăng trưởng. Nhưng đối với Việt Nam, ngay cả khi chính phủ cũng nhượng bộ phần nào với mục tiêu không đạt được tăng trưởng bằng mọi giá - để kiềm chế lạm phát - thì vẫn còn đó nhiều khả năng để lạm phát có thể vượt ngoài tầm kiểm soát của chính phủ.

Trước hết, nói thẳng ra là những hậu quả của các chiến lược tăng trưởng giai đoạn 2000-2008. Chính phủ phải xử lý thế nào với hàng loạt công trình dở dang ngổn ngang ở các tỉnh, thành, bộ ngành, các DNNN và tập đoàn kinh tế? Nếu không tiếp tục bơm tiền để hoàn thành, liệu có ảnh hưởng gì đến uy tín của lãnh đạo các đơn vị này khi mà mùa đánh giá và đề bạt cán bộ năm nay sẽ ở mức cao trào? Đây là hệ quả mà những thời kỳ trước cũng chính phủ hiện nay đang phải gánh chịu và tìm cách khắc phục.
Ảnh minh họa: saga.com

Sức ép thể chế có thể sẽ đánh bại những nỗ lực của NHNN trong kiểm soát lạm phát. Anh đã lỡ hứa xây cây cầu, trạm xá... rồi, nay lại sắp tới mùa thi đua hoàn thành vượt mức và thi đua hoàn thành trước thời hạn. Thôi thì, không ngân sách bơm vốn ra thì cũng bằng cách nào đó ngân hàng thương mại nhà nước cũng hỗ trợ.

Mà đó cũng chỉ là một trong nhiều ví dụ về cái gọi là "đặc thù" riêng có của Việt Nam. Cộng tất cả những đặc thù đó lại, kiểm soát lạm phát ở Việt Nam khó hơn nhiều so với mọi người tưởng.

Đó là chưa kể những tác động mặt trái và độ trễ của gói kích cầu năm 2009 sẽ phát huy tác dụng và ngấm vào năm 2010. Rõ nhất là tỷ giá đã tăng liên tục trong nhiều tháng qua và vẫn còn có thể tăng tiếp nữa. Tôi tin chắc rằng biến số tỷ giá tăng mạnh này đã không nằm trong tính toán của các nhà hoạch định chính sách. Không khó để nhìn ra rằng đồng Việt Nam hiện vẫn còn định giá khá cao so với mức cân bằng (của tỷ giá thực) và khả năng tăng tỷ giá trong thời gian tới hầu như là điều khó tránh khỏi, bất chấp những tuyên bố "ổn định" chắc như đinh đóng cột của các nhà làm chính sách.

Xem lại bài phát biểu "Hai kịch bản tăng trưởng và lạm phát năm 2010" của Thống đốc NHNN tại hội thảo "Vai trò chính sách tiền tệ đối với nền kinh tế Việt Nam sau thời kỳ suy giảm" vào thời điểm gần cuối năm 2009, ta thấy Thống đốc có nêu ra rất nhiều các biến số tác động đến lạm phát và tăng trưởng như hệ số ICOR, tổng phương tiện thanh toán, giá dầu... nhưng tuyệt nhiên không thấy tác động của yếu tố tỷ giá đối với CPI (tỷ giá tăng làm cho giá nhập khẩu tăng và do đó kéo theo mặt bằng giá trong nước tăng lên). Nếu để ý, ta thấy vào thời điểm này, vị lãnh đạo ngành ngân hàng vẫn kiên quyết bảo vệ quan điểm không tăng mạnh tỷ giá vì e ngại tác động đến việc trả nợ nước ngoài.

Trong hai kịch bản này, thì lạm phát nằm trong khoảng thấp nhất và cao nhất là 7,5% - 10%. Nếu ta tạm thời dựa vào mô hình tính toán của một trong những cơ quan quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu của Việt Nam và vẫn chưa có yếu tố tác động của tăng mạnh tỷ giá thì lạm phát đã đáng lo ngại lắm rồi.

Và ắt hẳn mô hình dự báo lạm phát của NHNN đã chưa tính hết tới những phản ứng thái quá của các tập đoàn nhà nước từ hiệu ứng tăng giá xăng, giá điện... khá khó hiểu và có thể là ngoài tầm kiểm soát của những nhà làm chính sách khi dự báo về lạm phát 2010.

Nói tóm lại, dự báo lạm phát Việt Nam năm 2010 không đơn thuần nằm ở chính sách tiền tệ và những yếu tố khách quan (như giá dầu thế giới...) mà còn nằm ở (1) tàn dư của những năm tăng trưởng và kích cầu trước đây, (2) thể chế, (3) sự mất giá liên tục và không thể tránh khỏi của tỷ giá đô la/Việt Nam đồng và (4) phản ứng của các DNNN và tập đoàn kinh tế có vì lợi ích chung?

Rõ ràng với nguy cơ đang được cảnh báo, các nhà hoạch định chính sách tài chính tiền tệ Việt Nam phải tính ngay và có giải pháp đi trước một bước để giải quyết vấn đề hệ trọng này.

[langtu_9972]

Kinh tế vĩ mô Tháng 02/2010 – Chuyên đề: Lãi suất cơ bản

(Vietstock) – Trong thời gian qua, diễn biến lãi suất là một trong những chủ đề được quan tâm nhiều nhất trên TTCK. Thực tế, thị trường thường phản ứng một cách khá tiêu cực mỗi lần xuất hiện thông tin điều chỉnh tăng lãi suất cơ bản (LSCB).

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa có thông báo giữ nguyên LSCB bằng đồng Việt Nam ở mức 8% trong tháng 3/2010. Liệu đây có phải là một dấu hiệu khả quan cho triển vọng TTCK Việt Nam? Bài phân tích này sẽ điểm lại câu chuyện LSCB ở Việt Nam, tìm hiểu những lý do đằng sau quyết định này của NHNN và gợi ý mối quan tâm đến lãi suất thực tế trên thị trường (thay vì LSCB), như là một chỉ dấu cho sự tăng trưởng trở lại của TTCK Việt Nam.

Câu chuyện LSCB ở Việt Nam

Thông thường các ngân hàng trung ương điều hành chính sách tiền tệ bằng các công cụ như lãi suất chiết khấu, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, nghiệp vụ thị trường mở, quy định tỷ lệ tín dụng cho vay đối với các ngân hàng thương mại (ví dụ) dựa trên vốn điều lệ/vốn chủ sở hữu hay vốn huy động... Ở Việt Nam, ngoài các công cụ trên NHNN còn điều hành thị trường tiền tệ bằng LSCB (và những biện pháp có tính chất hành chính).

Trước đây, LSCB được biết đến nhiều hơn như là một quy định để chống việc cho vay nặng lãi. Theo đó, điều 476 Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định lãi suất cho vay trên thị trường không vượt quá 150% LSCB do NHNN ấn định. Trên thực tế, LSCB đóng vai trò khá tích cực như là mức lãi suất tham khảo phổ biến trên thị trường.

DIỄN BIẾN MỘT SỐ CÔNG CỤ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ

Nguồn: Ngân hàng Nhà nước

LSCB cũng tỏ ra là một công cụ hữu ích vào giai đoạn đầu năm 2008, trước tình trạng lãi suất cho vay tăng cao và các ngân hàng liên tục chạy đua tăng lãi suất huy động. Lúc này, LSCB được quan tâm nhiều hơn vì nó được dùng để quy định trần lãi suất cho vay trên thị trường tín dụng, theo sau Quyết định số 16/2008/QĐ-NHNN (quy định về lãi suất cho vay không vượt quá 150% LSCB như trong Luật Dân sự). LSCB cũng là một căn cứ để NHNN định ra mức trần lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại.

Về cuối năm 2009, khi gói kích thích kinh tế dần chấm dứt và nhu cầu vốn giai đoạn hậu khủng hoảng tăng cao trong nền kinh tế, LSCB hầu như đã không còn phát huy tác dụng như trước. Với mức LSCB 8%, lãi suất trần cho vay chính thức bằng VND ở mức 12%, và lãi suất huy động được thỏa thuận với mức trần 10.5%. Tuy vậy, lãi suất thực tế trên thị trường đã vượt xa hai mức trần nói trên. Lãi suất cho vay thực tế đang ở mức 17-18%, và lãi suất huy động phổ biến ở mức 13-14%.

Lý do nào khiến NHNN giữ nguyên LSCB tháng 3 ở mức 8%?

NHNN vừa có thông báo giữ nguyên LSCB bằng đồng Việt Nam ở mức 8% trong tháng 3/2010. Đây là tháng thứ 4 liên tiếp, LSCB ở mức 8% được duy trì. Đâu là những lý do để NHNN có động thái này?

Thứ nhất, NHNN dường như đang muốn phát đi thông điệp rằng lạm phát vẫn đang trong tầm kiểm soát và cơ quan này cam kết duy trì mức lãi suất vừa phải để kích thích tăng trưởng kinh tế.

Thực tế, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 02 tăng 1.96% so với tháng trước. Tính trong 2 tháng đầu năm CPI tăng 3.35%, gần bằng một nửa mục tiêu 7% của năm 2010. So với những năm trước, CPI tháng 02/2010 cao hơn CPI tháng 02/2009; nhưng lại thấp hơn khá nhiều so với CPI từ năm 2002 đến 2008. CPI trung bình của giai đoạn 7 năm này tăng 2.54% và đều ở trên mức 2%, trong tháng 02.

CPI THÁNG 02 VÀ CẢ NĂM GIAI ĐOẠN 1997 - 2010

Nguồn: Tổng cục Thống kê

Như vậy, mức tăng CPI tháng 02 năm nay không phải là một vấn đề lo ngại quá mức. Việc tăng lên khá mạnh của nhiều hàng hóa trong dịp Tết Âm lịch có một phần nguyên nhân từ việc nghĩ lễ năm nay kéo dài. Bên cạnh đó, giá cả một số mặt hàng cũng đang tăng lên do hiệu ứng của việc điều chỉnh tỷ giá.

Chúng ta đều biết các mặt hàng như hóa chất, xi măng, thép đang rục rịch tăng giá trước hiệu ứng tăng giá điện, than, xăng dầu và giá cả hàng hóa khác…Mặc dù kỳ vọng mức ảnh hưởng không lớn, điều này có thể sẽ tác động đến CPI của những tháng sắp tới. Chúng tôi sẽ sớm có báo cáo bình luận về chủ đề này trong thời gian tới.

Thứ hai, như đề cập dưới đây, với dự định cho phép áp dụng lãi suất thỏa thuận đối với khoản vay trung và dài hạn, và thu thêm phí với khoản vay ngắn hạn, ảnh hưởng của LSCB như trong thời gian qua sẽ không còn. LSCB sẽ được trả về vai trò như là một lãi suất tham khảo trên thị trường, đồng thời có tác dụng chống cho vay nặng lãi (trên thị trường phi chính thức).

Thứ ba, với những bước đi này, có vẻ như NHNN đang mong muốn áp dụng các biện pháp phổ biến hơn trong điều hành chính sách tiền tiền tệ như lãi suất chiết khấu, quy định tỷ lệ dự trữ bắt buộc, nghiệp vụ thị trường mở...

Thứ tư, việc giữ nguyên LSCB có thể giúp trấn an tâm lý nhà đầu tư và thị trường, khi mà thông tin tỷ giá hối đoái điều chỉnh, nhiều mặt hàng tăng giá được công bố dồn dập trong thời gian gần đây.

Có cần quan tâm quá mức đến LSCB?

Để khắc phục tính cứng nhắc của quy định trần lãi suất cho vay theo LSCB, NHNN đã ban hành Thông tư số 01/2009/TT-NHNN vào ngày 23/1/2009, cho phép các tổ chức tín dụng được thực hiện cơ chế lãi suất thỏa thuận đối với các khoản cho vay phục vụ đời sống, tiêu dùng.

Thông tin từ NHNN cũng cho thấy có khả năng các tổ chức tín dụng sẽ được phép cho vay những khoản vay trung và dài hạn với lãi suất thỏa thuận. Trong khi đó, những khoản vay ngắn hạn có thể sẽ được thu thêm phí.

Nếu điều này trở thành hiện thực, ách tắc tín dụng huy động và cho vay trên thị trường tiền tệ có thể sẽ được tháo gỡ, ngân hàng sẽ dễ dàng huy động vốn hơn, sự minh bạch về chi phí của doanh nghiệp cũng sẽ được cải thiện.

Ngoài ra, cùng với quy định này, LSCB sẽ không còn nhiều ý nghĩa đối với lãi suất trên thị trường và tâm lý nhà đầu tư. Lúc đó, chúng ta sẽ quan sát kỹ hơn đến lãi suất chiết khấu, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, công cụ thị trường mở và các biện pháp kỹ thuật như là những chỉ dấu của việc điều hành chính sách tiền tệ.

Ảnh hưởng đến TTCK: Lãi suất thực tế quan trọng hơn

Trong khi LSCB (và các mức lãi suất khác của NHNN) đóng vai trò là chỉ dấu của các chính sách tiền tệ, chúng tôi cho rằng lãi suất thực tế sẽ có tác động nhiều hơn đến triển vọng trên TTCK. Khi mà LSCB và lãi suất thực không còn có mối quan hệ nhiều như trước, có lẽ chúng ta sẽ phải dành quan tâm nhiều hơn đến lãi suất thực tế trên thị trường.

Lãi suất gia tăng sẽ ảnh hưởng đến TTCK dưới 3 khía cạnh: (1) Lãi suất chiết khấu đối với cổ phiếu sẽ tăng lên: Điều này đồng nghĩa với việc lãi suất yêu cầu của nhà đầu tư trở nên cao hơn, và giá cổ phiếu sẽ đi vào chiều hướng suy giảm. Ngoài ra, chi phí lãi suất cao cũng sẽ ảnh hưởng không tích cực đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. (2) Lãi suất tăng là một tín hiệu thắt chặt tiền tệ, khiến dòng tiền vào TTCK qua việc vay đầu tư chứng khoán bị hạn chế, và dòng vốn có thể chuyển sang kênh đầu tư khác hấp dẫn hơn. (3) Tâm lý nhà đầu tư dao động với kỳ vọng kinh tế còn nhiều bất ổn.

Lãi suất cho vay thực tế hiện đang ở mức 17-18%, trong khi lãi suất huy động ở mức 13-14%. Lãi suất đang đứng ở mức cao này rõ ràng đã tác động không tích cực lên TTCK trong thời gian qua.

Với việc rút dần gói kích thích kinh tế và nhu cầu vốn trong nền kinh tế thời hậu khủng hoảng vẫn ở mức cao, có thể sẽ phải mất một thời gian nữa mức lãi suất thực trên thị trường mới được hạ nhiệt. Tuy vậy, với những động thái gần đây của NHNN, và dự báo CPI năm 2010 không quá đáng ngại, chúng tôi cho rằng mức lãi suất thực tế đang dần ở mức đỉnh và, nếu có tăng thêm sẽ không tăng thêm nhiều trong năm 2010. Vì vậy, thị trường có thể đang trong giai đoạn tích lũy và chờ đợi tăng trưởng trở lại khi lãi suất có dấu hiệu bình lặng (qua quan sát lãi suất huy động và cho vay thực tế của các ngân hàng). Rất có thể điều này sẽ đến ngay trong Quý 2/2010.

Hồ Bá Tình

[agerrvan]

@ anh ashari : Không phải vì tiền đồng khan hiếm đủ rồi mà SBV không tăng lãi suất cơ bản đâu. LSCB hiện giờ chỉ mang tính định hướng chứ không mang tính thị trường nữa(do lãi suất trên TT đã vượt LSCB từ lâu) nên quyết định tăng LSCB chủ yếu để nói lên tín hiệu là SBV sẽ thắt chặt tiền tệ , trong khi đó SBV lại đang bị ket giữa hai mục tiêu đó là tăng trưởng và ổn định nên một khi đã ban hành chính sách thắt chặt tiền tệ thì sẽ phải đánh đổi mất đi sự tăng trưởng đồng thời chính sách tiền tệ có độ dài nhất định không thể tháng này thắt chặt mà tháng sau đã mở rộng ngay , thường chính sách tiền tệ kéo dài ít nhất 3 quý liền . Chính vì đứng ở thế kẹt mà SBV hiện vẫn chưa có nhiều chính sách rõ ràng .

Còn chuyện lãi suất tăng khi tỷ giá tăng thì đó là do 2 lý do chính :

1. Lãi suất tăng để bù đắp lại phần chênh lệch(rủi ro tỷ giá) và để nâng lại giá trị tiền Việt .

2. Tỷ giá tăng sẽ tác động đến lạm phát , đồng tiền mất giá nên lãi suất phải tăng để bù đắp phần lạm phát để có thể duy trì lãi suất thực . Ngoài ra khi có lạm phát thì Ngân hàng NN sẽ tiến hành chính sách thắt chặt tiền tệ .

Nhìn những động thái gần đây của SBV thì thấy rõ SBV đang chọn hướng thiên về tăng trưởng . VD : chấp nhận cho ngân hàng thu phí cho vay để lách được trần cho vay , điều này giúp SBV không cần tăng LSCB mà vẫn duy trì đc lãi suất cao , hổ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng . Có vẻ SBV đang kỳ vọng vào những tháng sau thì tình hình huy động và cho vay của hệ thống ngân hàng sẽ ổn định trở lại và tăng LSCB nếu chỉ để giai quyết tình hình thanh khoản cho hệ thống là không cần thiết .

Hiện giờ mọi người nên chú ý đến các biện pháp của SBV thông qua nghiệp vụ TT mở, lãi suất chiết khấu để dự báo định hướng của chính sách tiền tệ hơn là chú ý đến lãi suất cơ bản , hiện SBV đã nâng mục tiêu tăng trưởng cung tiền năm nay từ 25 lên 28% .

Một vài thông tin về TT mở trong những ngày gần đây :

• Thị trường mở phiên 1 khối lượng 5.000 tỷ, trúng 800 tỷ, kỳ hạn 28 ngày lãi suất 8%. Phiên 2 khối lượng 3.000 tỷ, trúng 700 tỷ, kỳ hạn 7 ngày, lãi suất 7,8%.

• Trên thị trường liên ngân hàng, tỷ giá giao động quanh mốc 19190.

• Lãi suất ngắn hạn đã ổn định hơn. Thực trạng tạm thời dư thừa VND trong ngắn hạn vẫn tiếp tục khiến cho lãi suất ngắn hạn (dưới 2 tuần) thấp hơn hắn so với lãi suất kỳ hạn dài hơn.

• Kỳ hạn, lãi suất 28 ngày, 8% 7 ngày, 7,8% 28 ngày, 8% 7 ngày, 7,8% 28 ngày, 8% 7 ngày, 7,8%

(nguồn: Bloomberg 25/02/2010)

Có thời gian sẽ viết tiếp ,mọi người thông cảm .

Cuối tuần vui vẻ !!!